| 11.9°C Dublin

Páipéar 1 (150 marc)

Roinn I: Cluastuiscint

40 marc, 20-25 nóiméad

This section of the exam is worth 40 marks. The listening exam will last approximately 20-25 minutes. You will hear each extract twice. When the CD prompts you to listen to each section, it is a good idea to highlight key words in the questions. Listen intently to the disc and abbreviate answers in the margin until you are certain they are correct on the second hearing. Attempt all questions and avoid leaving blanks. Write down answers as accurately as possible. Your answers must be in Irish unless the actual answer requires otherwise. Between now and the exams, practice on sample exam scripts is crucial to improve your general understanding and to increase your speed levels for 'keeping up with' the CD. Jot down new vocabulary at the end of each trial and learn. Finally, ensure you have revised the basic vocabulary like countries, counties, school, past-times, professions, numbers and so on.

The listening exam will be divided as follows:

Cuid A : An Chéad Chainteoir. An Dara Cainteoir

Cuid B : Fógra, Píosa Nuachta

Cuid C : Comhrá a haon, Comhrá a dó

Revise the following questions

ΩCén uair - When

ΩCad é an spriocdháta - What is the closing date

ΩAn méid - How much/the amount

ΩLuaigh - Mention

ΩAinmnigh - Name

ΩCén sórt/ cén cineál / cén saghas - What type/what sort

ΩCá fhad - How long

ΩCad a sheol - What was launched

ΩAn lá - The day

ΩCad as di - Where is she from

ΩConas a tharla - How did it happen

ΩCá bhfuil - Where is

ΩBreac síos - Write down

ΩCén chuid - What part

ΩCén duais - What prize

ΩDhá chúis - Two reasons

ΩDhá phíosa eolais - Two points of information

ΩCén socrú - What arrangement

ΩCathain - When

ΩCá fhad - How long

Roinn II: Léamhthuiscint

40 marc, 40 nóiméad

There will be two reading comprehensions, each worth 20 marks. They are largely based on famous people and events which are topical. It is essential that you have completed many past comprehensions, and have familiarised yourself with the new vocabulary. This particular task, of learning new vocabulary, should be done right up to the day before the exam.

Have a small notebook or flashcards or post-its or whatever method suits you personally and compile lists of new words that you accumulate. Take note of the types of questions asked frequently. Answers should be in your own words.

Between now and your exam, create a list of vocabulary for each comprehension in the exam papers and learn them.

2013, Question B (20 marc)

Léigh an píosa iriseoireachta seo (bunaithe ar alt sa ríomhiris Gaelport.com) agus freagair na ceisteanna a ghabhann leis. Bíodh na freagraí i d'fhocail féin, chomh fada agus is féidir leat.

Ócáid Shóisialta Ghaeilge

1. Tá méadú mór tagtha le tamall de bhlianta anuas ar líon na ndaoine a dhéanann cumarsáid lena chéile ar an idirlíon agus sna meáin dhigiteacha. Is cuid lárnach choitianta de shaol na cumarsáide sa lá atá inniu ann iad na hócáidí líonraithe shóisialta. Bhí an chéad tweetup as Gaeilge, an #Gtuít, ar siúl i mBaile Átha Cliath ar 27 Meán Fómhair, 2012. Bhailigh tuíteálaithe na Gaeilge le chéile an lá sin sa Culture Box i mBarra an Teampaill, Baile Átha Cliath.

2. Is é an leagan amach a bhíonn ar tweetup go mbuaileann tuíteálaithe lena chéile in ionad sóisialta éigin. Thug an ócáid seo i mBarra an Teampaill deis do Ghaeilgeoirí teacht le chéile, líonrú lena chéile agus aithne a chur ar na daoine a bhíonn ag tuíteáil as Gaeilge agus ag glacadh páirte i líonraí sóisialta Gaeilge. Meascán idir tweetup agus seisiún eolais a bhí ann ar an lá.

3. Bhí an ócáid seo oscailte do gach aon duine a bhíonn ag úsáid na láithreán líonraithe shóisialta. Bhí Micheál Ó Foighil, duine de bhunaitheoirí an láithreáin líonraithe shóisialta Ghaeilge Abair Leat, i láthair ag an ócáid agus rinne sé cur síos ar an bhfeachtas Abair Leat. Tá an feachtas seo tar éis dul i bhfeidhm ar an aos óg ar YouTube agus sna meáin shóisialta eile. Chomh maith leis sin, labhair Fiachra Ó Marcaigh, stiúrthóir an chomhlachta Amas, faoi na forbairtí nua atá i ndán do chúrsaí teicneolaíochta maidir le líonraí sóisialta sna blianta amach anseo.

4. Ba é Gaelport.com a d'eagraigh an ócáid. Dúirt Niamh Ní Shúilleabháin, eagarthóir na ríomhirise Gaelport.com, go raibh súil aici go gcuirfeadh an #Gtuít tús le plé agus le díospóireacht ar na forbairtí is úire atá ag teacht chun cinn ar an idirlíon agus sna meáin dhigiteacha. "Rachaidh na forbairtí seo chun tairbhe do chainteoirí Gaeilge agus d'fhoghlaimeoirí araon," a dúirt sí.

Ceisteanna agus freagraí samplacha

(i) (a) Cén dáta a raibh an ócáid líonraithe shóisialta, #Gtuít, ar siúl?

Bhí an ócáid ar siúl ar an 27 Meán Fómhair, 2012.

(b) Cén leagan amach a bhí ar an ócáid #Gtuít?

Bhí meascán idir tweetup agus seisiún eolais ar an lá. Bhailigh tuíteálaithe le chéile sa Culture Box i mBarra an Teampaill, Baile Átha Cliath.

(ii) (a) Luaigh deis amháin a thug an ócáid seo do Ghaeilgeoirí?

Thug sé deis dóibh aithne a chur ar na daoine a bhíonn ag tuíteáil as Gaeilge.

(b) Ainmnigh duine de bhunaitheoirí Abair Leat?

Ba é Mícheál Ó Foighil duine de bhunaitheoirí Abair Leat.

(iii) (a) Cén post atá ag Niamh Ní Shúilleabháin?

Is eagarthóir na ríomhirise Gaelport.com i Niamh Ní Shuilleabháin.

(b) Luaigh rud amháin a dúirt Niamh faoi #Gtuít.

Dúirt Niamh go rachadh na forbairtí chun tairbhe do chainteoirí Gaeilge agus d'fhoghlaimeoirí araon.

(iv) Cén t-alt sa sliocht thuas a dtagraíonn an abairt seo a leanas dó?

'Chuir na haoi-chainteoirí an lucht éisteachta ar an eolas faoi líonraí sóisialta.'

Alt 1; Alt 2; Alt 3; Alt 4. (Scríobh an freagra sa fhreagarleabhar.)

Freagra = Alt 3

(v) Cén t-alt sa sliocht thuas a dtagraíonn an abairt seo a leanas dó?

'Is meán cumarsáide coitianta é an líonra sóisialta faoi láthair.'

Alt 1; Alt 2; Alt 3; Alt 4. (Scríobh an freagra sa fhreagarleabhar.)

Freagra = Alt 1

Roinn III: Trialacha teanga comhthéacsúla

20 marc, 15 nóiméad

This is the grammar section and will be divided into Ceist A agus Ceist B.

Ceist A will provide you with a short extract - be it a diary entry, email, news item or blog etc. It will be given to you in either the:

› Aimsir Chaite

› Aimsir Láithreach

› Aimsir Fháistineach

› Modh Coinníollach.

You will be required to rewrite the passage in a particular tense.

THEREFORE: REVISION OF VERBS IS ESSENTIAL.

2013, Trialacha teanga comhthéacsúla ceist shamplach

Déanta in Éirinn

Caitheann Manchan Magan neart ama ag dul ó áit go háit. Sa tsraith clár téann sé timpeall na tíre. Foghlaimíonn sé go bhfuil sé deacair go leor teacht ar earraí de dhéantús na hÉireann. Fiú nuair a thiteann a shúile ar leabhar le húdar Éireannach baintear siar as mar níos minice ná a chéile is taobh amuigh den tír a cuireadh an leabhar i gcló.

Freagra:

Chaith Manchan Magan neart ama ag dul ó áit go háit. Sa tsraith clár chuaigh sé timpeall na tíre. D'fhoghlaim sé go raibh sé deacair go leor teacht ar earraí de dhéantús na hÉireann. Fiú nuair a thit a shúile ar leabhar le húdar Éireannach baineadh siar as mar níos minice ná a chéile is taobh amuigh den tír a cuireadh an leabhar i gcló.

Ceist B is the 'fill in the blanks' grammar question. You will be asked to rewrite the sentences using suitable words, numbers etc. You will also be asked to select an example of 'An Tuiseal Ginideach' and' Céimeanna Comparáide na hAidiachta'.

Familiarise yourself with the following examples of the Tuiseal Ginideach:

Bean an tí, Muintir na hÉireann, saol na cathrach, Réamháisnéis na hAimsire, oifig an phoist, Tábhacht an spóirt, oifig an phríomhoide, Fadhbanna na tíre, Tábhacht na Gaeilge

Familiarise yourself with the following examples of Céimeanna Comparáide na hAidiachta:

Níos deise, níos mó, níos airde, níos áille, níos tábhachtaí, níos faide, níos cáiliúla, níos déine.

Roinn IV: Ceapadóireacht

50 marc, 45 nóiméad

This is the creative writing section. You will have a choice between an essay, a short story or a debate. Don't spend too much time selecting a title. Be sure that you completely understand the title you have chosen. Write down accurately and in full the title you have selected and be certain that every word is spelled accurately. Devise a plan and place your thoughts and paragraphs together before proceeding with your answer.

You are required to choose ONE from

A - Aiste nó Alt Nuachtáin/Irise

B - Scéal

C - Díospóireacht

A: Aiste

Structuring your answer: Have an interesting and catchy opening. One paragraph will suffice as an introduction. Grammatical accuracy is of utmost importance. The body of your answer should consist of around three to four well developed paragraphs, with a new point in every paragraph. Try to keep each paragraph at equal length. Aim to leave the examiner with a sense of completion in your conclusion.

Summarise the points you have discussed in the body of the essay and aim to link them all together. Once again, be very careful regarding grammatical accuracy.

B: Scéal

You are given two titles to choose from in this section. This tends to be a popular choice for many students who feel comfortable writing in the past tense! The first title gives you a sentence which you must use as the start of your story. The second title requires you to write about an incident or event that happened. Between here and June, practice preparing stories that were previously asked in recent years and perhaps you could incorporate one of these stories into a title on the day of your exam.

Scéal Samplach, 2012

"Eachtra a tharla duit nuair a bhí tú ag dioscó le do chairde"

Bhí an t-atmaisféar leictreach! Daoine ag rince, daoine ag caint is ag comhrá, daoine ag gáire! Deireadh na scoil bliana a bhí ann agus muid uilig ag céiliúradh sa dioscó áitiúil. Le preabadh na súl theip ar na soilsí agus an córas fuaime. A Thiarcais! Céard a bhí ag tarlú?

Thuirling an dorchadas gruama ar an seomra mór. Thosaigh cailíní ag béicíl ar a chéile. Bhí slua mór ag rith i dtreo na dorais éalaithe. Is ansin gur tháinig na soilse ar siúl arís. Ba bheag nár thit an t-anam asam nuair a chonaic mé an radharc a bhí os comhair mo shúile.

Bhí cúigear fear le gunnaí agus balaclava ina seasamh timpeall an tseomra. An ionsaí sceimhlitheoireachta a bhí ann? Níor thuig mé.

"Gach duine ar an urlár go tapaidh", a scread fear amháin. "Má dhéanann sibh pé rud a dheirimse, ní bheidh aon duine gortaithe".

Chuala mé daoine ag caoineadh agus daoine ag cogarnaíl. Céard a dhéanfainn a cheap mé liom féin? Gan a thuilleadh moille, sháigh mé mo lámh isteach i mo phóca agus thóg mé amach an fón póca. Sheol mé téacs tapaidh chuig mo Dhaid ag rá "Fir le gunnaí anseo ag an dioscó"

Bhí mo chroí i mo bhéal ar eagla go bhfeicfeadh siad mé leis an bhfón. Chuir mé an fón ar chiúinas agus luigh mé mo cheann ar an urlár arís. Thosaigh mé ag guí. Céard a bhí ar siúl? Ceantar síochánta suaimhneach é seo. Ní thagann sceimhlitheoirí go dtí Baile na hAbhann a shíl mé liom féin.

Is ansin a chonaic mé na soilse gorma taobh amuigh den fhuinneog. Ba léir go raibh na Gardaí sroichthe. Scaoil fear stócach urchar agus thosaigh gach duine ag screadaíl in ard a gcinn is a ngutha!

"Sarah, Sarah, Sarah" a chuala mé. Guth mo Mhamaí a bhí ann. "Dúisigh dúisigh a stór, tá gach rud ceart go leor, tá Mamaí anseo", a dúirt sí go hísleal. "Táimid ag dul go hAerfort na Sionainne i gceann cúpla uair a ghrá"

D'eirigh mé as an leaba go tobann, bhí mé ag cur allais agus ag crith go fréachmhar. Chonaic mé solas geal na gréine ag lonradh isteach tríd na cuirtíní. Chuala mé fuaim bhinn cheolmhar na n-éan. Fuair mé boladh úr an aráin dhonn. Thuig mé láithreach! Tromluí uafásach a bhí agam. Sin deireadh leis na scannáin foréigneacha a smaoinigh mé liom féin.

As an leaba a phreab mé le gliondar i mo chroí. Bhéadh orm mo chuid bagáiste a fháil réitithe dár saoire go Nua-Eabhrach!

Ní dhéanfaidh mé dearmad go deo ar an maidin sin! Tharla an eachtra sin- creid é nó ná chreid!

C: An Díospóireacht

You will be given two motions to choose from in this section. You will be asked to speak either in favour of or against your chosen motion. You must begin by speaking to the 'audience' and introducing yourself. Proceed by discussing one point per paragraph. End your debate with a summation of your chosen arguments and finish by thanking the 'audience'.

Useful sentences for 'An díospóireacht'

›A chathaoirligh, a dhaoine uaisle, a lucht leanúna agus a lucht fhréasúra, anocht beidh mé ag caint libh ar son/in aghaidh an rúin...

Chairperson, people, followers and opposition, tonight I will be talking to you in favour of/against the motion

›A dhaoine uaisle, cloistear go mion minic - People, it is often heard

›Deirimse libh a lucht éisteachta - I say to you listeners

›Is é mo thuairim - It is my opinion

›Creidim, a dhaoine uaisle - I believe, people

›Is maith atá a fhios againn ar fad - It is well that we all know

›Go pearsanta, ní aontaím leis an - Personally, I do not agree with

›An féidir linn réiteach a fháil ar - Can we find a solution for

›Cuirigí i gcás, a lucht éisteachta - Take for example, listeners

›Tógaigí mar shampla, a dhaoine uaisle - Take for example, people

›Táim dóchasach, a lucht éisteachta - I am hopeful, listeners

›A dhaoine uaisle, táim tagtha chuig deireadh na díospóireachta - People, I have reached the end of the debate

›Tá súil agam go n-aontóidh sibh liom - I hope that you will agree with me

›Go raibh míle maith agaibh as éisteacht liom, a dhaoine uaisle - Thank you for listening to me.

Irish Independent